«Η Ορατή Θεολογία της Λατρείας»
Πόσο συχνά προσπερνάμε όσα βλέπουμε μέσα στον ναό, χωρίς να γνωρίζουμε τι σημαίνουν;
Τα άμφια του ιερέα, το θυμιατό, το Άγιο Ποτήριο, ο δίσκος… όλα μοιάζουν με λεπτομέρειες μιας ιεροτελεστίας. Κι όμως, κάθε άμφιο, κάθε σκεύος, κάθε κίνηση έχει λόγο ύπαρξης και βαθιά θεολογική σημασία.
Στην ενότητα αυτή μαθαίνουμε:
Γιατί ο ιερέας φοράει άμφια,
Τι συμβολίζουν τα άμφια και τα χρώματά τους,
Ποια είναι τα ιερά σκεύη που χρησιμοποιούνται στη Θεία Λειτουργία και ποιο είναι το νόημά τους.
Είναι ένα ταξίδι πίσω από το “σκηνικό” της λατρείας — εκεί όπου η ύλη γίνεται φορέας του πνευματικού.
Γιατί στην Ορθόδοξη παράδοση, τίποτα δεν είναι τυχαίο… όλα έχουν ψυχή.
Ο Ναός συμβολίζει όλο τον κόσμο (ορατό και αόρατο), αλλά κυρίως την Αγία Τριάδα και γι’ αυτό χωρίζεται σε τρία μέρη, το νάρθηκα, τον κυρίως ναό και το Ιερό Βήμα. Η λέξη ναός σημαίνει κατοικία.
Όλοι οι ορθόδοξοι ναοί βλέπουν προς την ανατολή γιατί τα μοναδικά γεγονότα της ζωής του Χριστού όταν κατέβηκε στη γη για τη σωτηρία μας, δηλαδή η γέννηση, τα θαύματα, το κήρυγμα Του, τα Άγια Πάθη και η Ανάστασή Του, συνέβηκαν στους Αγίους Τόπους στην περιοχή της Παλαιστίνης, η οποία βρίσκεται στην ανατολή.
Μια άλλη ερμηνεία είναι ότι ο ναός παρομοιάζεται με το νοητό ήλιο της δικαιοσύνης που ανατέλλει από την ανατολή. Ο Θεός τοποθέτησε τον παράδεισο προς την ανατολή και κατά τη Δευτέρα Παρουσία Του, θα έρθει ο Χριστός από την ανατολή. Έτσι κι εμείς στρεφόμαστε προς την ανατολή γιατί επιζητούμε την παλαιά πατρίδα μας τον παράδεισο.
Η εκκλησία είναι το σώμα του Χριστού. Κεφαλή της είναι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός και μέλη όλοι όσοι είναι βαπτισμένοι εις το όνομά Του. Τα μέλη της είναι όλοι οι ζώντες ορθόδοξοι χριστιανοί που αποτελούν τη «στρατευομένη» εκκλησία αλλά και όλοι που έχουν κοιμηθεί, που αποτελούν τη «θριαμβεύουσα» εκκλησία.
Ο ναός είναι το δεύτερο σπίτι του πιστού. Βρέφος όταν γεννηθεί, εκεί οδηγείται για το σαραντισμό. Στο ναό βαφτίζεται και ξαναγεννιέται ως μια νέα εν Χριστώ ύπαρξη. Εκεί στεφανώνεται και μοιράζεται τη χαρά του γάμου του. Εκεί απολαμβάνει τις χαρές των μεγάλων γιορτινών ημερών. Στο ναό χαίρεται τη βάπτιση των παιδιών του. Εκεί συμμετέχει στα ιερά μυστήρια και λαμβάνει τη χάρη του Θεού. Μέσα σ’ αυτόν σπεύδει να προσευχηθεί για τις δυσκολίες της ζωής και να αντλήσει δύναμη για την πορεία της ζωής του. Εκεί οδηγείται με το τέλος της ζωής του στη γη, για την εξόδιο ακολουθία του. Στο ναό θα αναπέμπονται για πάντα επιμνημόσυνες δεήσεις γι’ αυτόν και για όλους τους κεκοιμημένους πιστούς.
