Στη ζωή κάθε ανθρώπου το κακό, ο πόνος, οι θλίψεις και οι αδικίες είναι αναπόφευκτες εμπειρίες. Πώς μπορούμε, όμως, να τις αντιμετωπίσουμε χωρίς να χάσουμε την ελπίδα και την πίστη μας; Στο παρακάτω βίντεο, ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικόλαος μιλά με απλότητα και βάθος για το πώς η Εκκλησία μάς βοηθά να δούμε τον πόνο όχι ως αδιέξοδο, αλλά ως δρόμο προς την ελευθερία, την αγάπη και την αληθινή χαρά.
Δες το βίντεο και σκέψου:
-
Πώς αντιμετωπίζω προσωπικά τις δυσκολίες μου;
-
Με ποιον τρόπο η πίστη μπορεί να μεταμορφώσει μια θλίψη σε ευκαιρία;
-
Τι σημαίνει για μένα «ελπίδα μέσα στην Εκκλησία»;
Στο παρακάτω βίντεο παρουσιάζεται μια γνωστή ιστορία με πρωταγωνιστή τον Άλμπερτ Αϊνστάιν, όταν ήταν ακόμη μαθητής. Μέσα από ένα απλό αλλά βαθύ διάλογο για το κακό, τη φτώχεια, την αρρώστια και τον πόνο, ο μικρός Αϊνστάιν αποκαλύπτει μια αλήθεια που διαφεύγει συχνά από όλους μας:
το κακό δεν είναι μια δύναμη που υπάρχει από μόνη της, αλλά η απουσία του καλού, όπως και το σκοτάδι δεν είναι κάτι που υπάρχει αυτόνομα, αλλά η απουσία του φωτός.
Η Ορθόδοξη θεολογία συμφωνεί: ο Θεός δεν δημιούργησε το κακό· ο άνθρωπος, ελεύθερος να αγαπήσει ή να αρνηθεί την αγάπη, μπορεί να αφήσει «κενά» όπου λείπει ο Θεός, και εκεί γεννιέται ο εγωισμός, το μίσος και η αδικία. Έτσι, πίσω από το ερώτημα «Γιατί υπάρχει κακό;» κρύβεται ένα πιο βαθύ:
Πόσο χώρο αφήνουμε εμείς στο Φως;
Είναι η αμαρτία απλώς μία παράβαση;
Διακοπή μιας σχέσης ζωής.
Το γεγονός ότι ο Αδάμ και η Εύα έφαγαν από το δέντρο της γνώσης του καλού και του κακού,
αποτελεί αμαρτία και όχι αρετή. Γιατί; Τι είναι η αμαρτία; Τι έρχεται στο νου μας καθώς ακούμε τη λέξη αυτή; Πρόκειται μήπως για ένα συνώνυμο της λέξης «παράβαση»; Μήπως ο Θεός
έβαλε στους ανθρώπους κάποιους κανόνες και καιροφυλαχτεί πότε οι άνθρωποι θα παραβούν τους κανόνες αυτούς, για να τους τιμωρήσει; Μήπως τελικά η πτώση του ανθρώπου δεν
έγκειται στη βρώση του καρπού, αλλά στο γεγονός ότι έπαψαν τη συνομιλία με τον Θεό, «παί52
Ο πύργος της Βαβέλ (Pieter Bruegel the Elder)
v. Είναι η αμαρτία απλώς μία παράβαση;
ζοντας κρυφτό» δεν ομολόγησαν την πράξη τους αλλά «πέταξαν»
την ευθύνη στον «άλλον»; Σύμφωνα με τη βιβλική διήγηση, ο Θεός δεν είναι εκδικητής. Ο Θεός κατ΄ ουσία δεν καταριέται τους
ανθρώπους. Τους φανερώνει τι συνέπειες είχαν οι πράξεις τους.
Όταν γεννιόμαστε, δεν κουβαλάμε ένα στίγμα, αλλά ερχόμαστε
σε μια κατάσταση που βιώνει την «απειλή του θανάτου».
Οι Πρωτόπλαστοι μόλις δοκιμάζουν τον απαγορευμένο καρπό,
τότε διαπιστώνουν ότι είναι γυμνοί. Αυτό δείχνει ότι κάτι αλλάζει
στη ζωή τους, κάτι το οποίο οι ίδιοι επέλεξαν και οι ίδιοι προκάλεσαν. Τι ακριβώς; Να γίνουν σαν τον Θεό, χωρίς όμως να λάβουν υπόψη τους τις υποδείξεις και τις οδηγίες που Εκείνος τούς
έδωσε. Κι όμως ο Θεός αντί για φύλλα συκιάς, τους χάρισε δερμάτινα «πουκάμισα».
Αυτό που χαρακτηρίζεται ως αμαρτία δεν είναι τίποτε άλλο παρά η απόφαση του ανθρώπου να ζήσει χωρίς τον Θεό, μακριά
από τον Θεό∙ η απόφαση του ανθρώπου να γίνει κάτι σπουδαίο, να βρει την ευτυχία στη ζωή του, χωρίς όμως να θέλει να έχει οποιαδήποτε σχέση με
την πηγή της ζωής, τον Θεό.
Πηγή: Σωτήριος Δεσπότης / Νικόλαος Παύλου / Αθανάσιος Στογιαννίδης,
Θέματα από την Αγία Γραφή. Α’ Εκκλησιαστικού Γυμνασίου (υπό έκδοση), σσ. 2425.
Το ερώτημα «Γιατί οι κακοί άνθρωποι συχνά ζουν καλύτερα;» βασανίζει πολλούς. Το παρακάτω βίντεο παρουσιάζει μια συγκλονιστική συνάντηση λίγο πριν τον θάνατο μιας ηλικιωμένης γυναίκας με έναν ξένο ψυχρό επισκέπτη. Ο διάλογος αποκαλύπτει συγκλονιστικές αλήθειες.
Στην Ορθόδοξη πίστη, το κακό δεν είναι δύναμη, αλλά άδειασμα από Θεό και αγάπη. Μπορεί κάποιος να φαίνεται «καλός» και να ζει άνετα, αλλά μέσα του να έχει χτίσει μια ζωή χωρίς αλήθεια, χωρίς μετάνοια, χωρίς φως. Έτσι, η αδικία του κόσμου δεν είναι απόδειξη ότι ο Θεός αδιαφορεί, αλλά ότι ο άνθρωπος είναι πραγματικά ελεύθερος – να αγαπήσει ή να αρνηθεί την αγάπη.
Πώς εισέβαλε το κακό στον κόσμο; Από την χαρά του παραδείσου στη ζωή «χωρίς»
τον Θεό.
Η επιθυμία του ανθρώπου να γεμίσει τη ζωή του με
ευτυχία και να γνωρίσει τον κόσμο γύρω του, δεν είναι
κάτι κακό. Ο ίδιος ο Θεός έσπειρε μέσα στην ψυχή του
την επιθυμία αυτή. Αυτό φαίνεται στα κείμενα της
Αγίας Γραφής. Τότε, γιατί θεωρείται ότι οι Πρωτόπλαστοι διέπραξαν αμαρτία, όταν δοκίμασαν τον απαγορευμένο καρπό; Ποιο είναι ακριβώς το πρόβλημα;
Tο προβληματικό στοιχείο εδώ είναι το γεγονός ότι οι
Πρωτόπλαστοι κατασκευάζουν μια ψεύτικη εικόνα για
τον Θεό∙ αντί να νιώσουν πως ο Θεός είναι πατέρας
τους και πως τους συντροφεύει σε κάθε τους βήμα και
ότι ο ίδιος θέλει την πρόοδο και την ευτυχία τους, δημιουργούν την λάθος αντίληψη, ότι ο Θεός είναι ένας
τιμωρός και εκδικητής, αστυνομεύοντας τη ζωή τους
και προσπαθώντας να εμποδίσει την ευτυχία τους.
Οι Πρωτόπλαστοι ακούνε τα βήματα του Θεού μέσα
στον παράδεισο και τρομοκρατούνται. Γιατί;
Διότι σταματούν να έχουν εμπιστοσύνη στο πρόσωπο του Θεού. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η αποτυχία
τους και η δυστυχία τους. Και αυτή η αποτυχία εκφράζεται στην παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας
με τη λέξη «αμαρτία». Πηγή: Σωτήριος Δεσπότης / Νικόλαος Παύλου /
Αθανάσιος Στογιαννίδης, Θέματα από την Αγία Γραφή.
Α’ Εκκλησιαστικού Γυμνασίου (υπό έκδοση), σελ. 26.
