Τα μυστήρια του Βαπτίσματος και του Χρίσματος. Ένα Ταξίδι Νέας Ζωής
Ο ήλιος έπεφτε απαλά πάνω στα νερά της κολυμβήθρας. Ο Νικόλας, λίγο αγχωμένος αλλά και περίεργος, στεκόταν δίπλα στους γονείς του. Σήμερα ήταν η μέρα του Βαπτίσματός του.
«Τι αλλάζει από σήμερα;» αναρωτιόταν.
Καθώς ο ιερέας διάβαζε τις ευχές, ένιωθε ότι κάτι βαθύτερο συνέβαινε. Όταν βυθίστηκε στο νερό, ήταν σαν να άφηνε πίσω του μια παλιά ζωή. Βγαίνοντας, άκουσε τα λόγια:
«Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε».
Και μετά, το Χρίσμα. Το Άγιο Μύρο ζωγράφισε πάνω του έναν αόρατο σταυρό, σφραγίζοντας το νέο ξεκίνημα.
Δεν ήταν μια τελετή. Ήταν ένα ταξίδι που ζητά καθημερινά αγάπη, συγχώρεση, πίστη και ελπίδα.
Ευχές του Βαπτίσματος – Προβαπτισματική ευχή
Ἐπὶ τῷ ὀνόματί σου, Κύριε, ὁ Θεὸς τῆς ἀληθείας, καὶ τοῦ μονογενοῦς σου Υἱοῦ, καὶ τοῦ Ἁγίου σου
Πνεύματος, ἐπιτίθημι τὴν χεῖρά μου ἐπὶ τὸν δοῦλον (τὴν δούλην) σου (τόνδε) (τήνδε) τὸν καταξιωθέντα
(τὴν καταξιωθεῖσαν) καταφυγεῖν ἐπὶ τὸ ἅγιον ὄνομά σου, καὶ ὑπὸ τὴν σκέπην τῶν πτερύγων σου διαφυλαχθῆναι.
Ἀπόστησον ἀπ’ αὐτοῦ (αὐτὴν) τὴν παλαιὰν ἐκείνην πλάνην, καὶ ἔμπλησον αὐτὸν (αὐτὴν)
τῆς εἰς σὲ πίστεως καὶ ἐλπίδος καὶ ἀγάπης, ἵνα γνῶ ὅτι σὺ εἶ Θεὸς μόνος, Θεὸς ἀληθινός, καὶ ὁ μονογενής
σου Υἱός, ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, καὶ τὸ Ἅγιόν σου Πνεῦμα. Δὸς αὐτῷ (αὐτῇ) ἐν πάσαις ταῖς
ἐντολαῖς σου πορευθῆναι, καὶ τὰ ἀρεστά σοι φυλάξαι. ὅτι ἐὰν ποιήσῃ αὐτὰ ἄνθρωπος ζήσεται ἐν
αὐτοῖς. Γράψον αὐτὸν (αὐτὴν) ἐν βίβλῳ ζωῆς σου καὶ ἔνωσον αὐτὸν (αὐτὴν) τῇ ποίμνῃ τῆς κληρονομίας
σου∙ δοξασθήτω τὸ ὄνομά σου τὸ ἅγιον ἐπ’ αὐτῷ (αὐτῇ) καὶ τοῦ ἀγαπητοῦ σου Υἱοῦ, Κυρίου δὲ
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ τοῦ ζωοποιοῦ σου Πνεύματος…
Στο όνομά σου, Κύριε και Θεέ της αλήθειας, και του μονογενούς σου Υιού και του Αγίου σου Πνεύματος,
βάζω το χέρι μου πάνω στον/η δούλο/η σου (δείνα), που αξιώθηκε να καταφύγει στη βοήθεια
που δίνει το άγιο Όνομά σου και να φυλαχτεί κάτω από τις φτερούγες σου. Διώξε απ’ αυτόν/ήν την
παλιά εκείνη πλάνη και γέμισέ τον/την με πίστη, ελπίδα και αγάπη για σένα, ώστε να μάθει πως εσύ
είσαι ο μόνος και αληθινός Θεός και ο μονογενής σου Υιός, ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, και το Άγιό
σου Πνεύμα. Δώσε του/της τη δύναμη να τηρεί όλες τις εντολές σου και να φυλάξει τα αρεστά σε σένα,
γιατί αν τα κάμει αυτά ο άνθρωπος θα ζήσει σύμφωνα μ’ αυτά. Γράψε τον/την στο βιβλίο της ζωής
σου και ένωσέ τον/την με την ποίμνη του λαού σου. Ας δοξαστεί από αυτόν/ήν το άγιο όνομά σου, και
του αγαπητού σου Υιού, του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και του ζωοποιού σου Πνεύματος...
Ευχές του Βαπτίσματος – Προβαπτισματική ευχή
(Μετά την απόταξη του σατανά και τη σύνταξη με τον Χριστό)
Δέσποτα, Κύριε, ὁ Θεὸς ἡμῶν, προσκάλεσαι τὸν δοῦλον (τὴν δούλην) σου (τόνδε) (τήνδε) πρὸς τὸ
ἅγιόν σου φώτισμα, καὶ καταξίωσον αὐτὸν (αὐτὴν) τῆς μεγάλης ταύτης χάριτος τοῦ ἁγίου σου Βαπτίσματος.
Ἀπόδυσον αὐτοῦ (αὐτῆς) τὴν παλαιότητα, καὶ ἀνακαίνισον αὐτὸν (αὐτὴν) εἰς τὴν ζωὴν τὴν
αἰώνιον, καὶ πλήρωσον αὐτὸν (αὐτὴν) τῆς του Ἁγίου σου Πνεύματος δυνάμεως, εἰς ἕνωσιν τοῦ Χριστοῦ
σου. ἵνα μηκέτι τέκνον σώματος ᾖ, ἀλλὰ τέκνον τῆς σῆς Βασιλείας.
Δέσποτα Κύριε και Θεέ μας, προσκάλεσε το δούλο σου / τη δούλη σου (δείνα) στο άγιό σου φώτισμα,
και αξίωσέ τον / την να λάβει τη μεγάλη αυτή χάρη του αγίου σου Βαπτίσματος. Ξέντυσέ τον από την
παλιά του κατάσταση και ανανέωσέ τον για να απολαύσει την αιώνια ζωή και γέμισέ τον με τη δύναμη
του Αγίου σου Πνεύματος, για να ενωθεί με το Χριστό σου. Και αυτό για να μην είναι πια παιδί με σαρκικό
φρόνημα, αλλά παιδί της δικής σου Βασιλείας...
Από το σχολικό βιβλίο της Α΄Λυκείου (ΙΕΠ), σελ. 106
Η ΒΑΠΤΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ (Ο ΙΗΣΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗ ΝΑΖΑΡΕΤ)
ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΒΑΠΤΙΣΗ
ΠΟΡΕΥΘΕΝΤΕΣ ΜΑΘΗΤΕΥΣΑΤΕ ΠΑΝΤΑ ΤΑ ΕΘΝΗ...
«Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ» (1977) του Φράνκο Τζεφιρέλλι είναι η πιο αγαπημένη κινηματογραφική μεταφορά της ζωής του Χριστού. Με μοναδική ερμηνεία του Robert Powell, παρουσιάζει τη ζωή, τα θαύματα, τη Σταύρωση και την Ανάσταση, μεταφέροντας το μήνυμα της αγάπης και της συγχώρησης. Αποτελεί διαχρονικό σημείο αναφοράς για κάθε χριστιανό και προβάλλεται σχεδόν κάθε Μεγάλη Εβδομάδα.
Ευχή του Χρίσματος
Αὐτὸς οὖν, Δέσποτα παμβασιλεῦ εὔσπλαγχνε, χάρισαι αὐτῷ καὶ τὴν σφραγῖδα τῆς δωρεᾶς τοῦ ἁγίου καὶ παντοδυνάμου καὶ προσκυνητοῦ σου Πνεύματος, καὶ τὴν μετάληψιν τοῦ ἁγίου Σώματος, καὶ τοῦ τιμίου Αἵματος τοῦ Χριστοῦ σου. Φύλαξον αὐτὸν (αὐτὴν) ἐν τῷ σῷ ἁγιασμῷ. Βεβαίωσον ἐν τῇ Ὀρθοδόξῳ πίστει ῥῦσαι ἀπὸ τοῦ πονηροῦ, καὶ πάντων τῶν ἐπιτηδευμάτων αὐτοῦ, καὶ τῷ σωτηρίῳ σου φόβῳ, ἐν ἁγνείᾳ καὶ δικαιοσύνῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ (αὐτῆς) διατήρησον ἵνα, ἐν παντὶ ἔργῳ καὶ λόγῳ εὐαρεστῶν (εὐαρεστοῦσά) σοι, υἱὸς (θυγατέρα) καὶ κληρονόμος τῆς ἐπουρανίου σου γένηται βασιλείας.
Εσύ λοιπόν, Δέσποτα, βασιλιά των πάντων, σπλαχνικέ, χάρισε σ’ αυτόν και τη σφραγίδα της δωρεάς του αγίου και παντοδύναμου και αξίου προσκύνησης Πνεύματός σου, και τη μετάληψη του αγίου Σώματος και του τιμίου Αίματος του Χριστού σου. Φύλαξε αυτόν στον αγιασμό σου. Στερέωσέ τον στην ορθόδοξη πίστη. Γλίτωσέ τον από τον πονηρό κι από όλα τα τεχνάσματά του, και με το σωτήριο φόβο σου διατήρησε την ψυχή του σε καθαρότητα και σε αρετή. Έτσι ώστε να σου είναι ευάρεστος με κάθε έργο και λόγο και να γίνει υιός και κληρονόμος της επουράνιας βασιλείας σου...
Ακολουθία Αγίου Βαπτίσματος, Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Στο Γκότσης, Χρ., Μεταλληνός, π. Γ., Φίλιας, Γ., Ορθόδοξη πίστη και λατρεία Α΄ Γενικού Λυκείου,Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής ΙΤΥΕ,«Διόφαντος», Αθήνα, 2011, σ. 118121.
Από το ιστολόγιο του εξαιρετικού συναδέλφου Γιάννη Μπαλτού "Θρησκευτικά και Μουσική"
Μια θαυμάσια ερμηνεία της ακολουθίας της Βάπτισης - Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης Παύλος
Το Βάπτισμα
Εξάλλου με το Βάπτισμα ανοίγεται η θύρα, για να εισαχθεί ο πιστός στην εν Χριστώ κοινωνία με τα άλλα μέλη του Κυριακού Σώματος.
[...] Γίνεται, συνεπώς, το Βάπτισμα είσοδος στη ζωή μιας συγκεκριμένης τοπικής κοινότητος και όχι σε μία γενική –οικουμενική– περί χριστιανισμού Ιδέα.
[...] Το Βάπτισμα, άρα, υπό ορθές προϋποθέσεις, οδηγεί στην εκκλησιαστικότητα και εκκλησιοποίηση του ανθρώπου, δηλαδή στη μεταμόρφωση της ατομικότητάς του σε εκκλησιαστική ύπαρξη.
Δεν είναι όμως κάτι αυτονόητο και απροϋπόθετο. Όλα στην Εκκλησία είναι καρπός της συνέργειας με τη Θεία Χάρη. Και αυτό προϋποθέτει τη διάθεση και τον αγώνα του ανθρώπου. Αυτοματισμοί στην Εκκλησία δεν μπορεί να υπάρξουν, αφού η Θεία Χάρη δεν καταργεί την ανθρώπινη Ελευθερία ως δυνατότητα επιλογής, καταφάσεως ή απορρίψεως (πρβλ. Ιωάν. 5, 6).
Μεταλληνός, π. Γ. (1999). «Εξ ύδατος και πνεύματος». Η Θεολογία του αγίου Βαπτίσματος.
Ο Χριστός εμφανίζεται στους μαθητές Του στη Γαλιλαία, όπως τους είχε υποσχεθεί, και τους αναθέτει την αποστολή να μεταφέρουν το Ευαγγέλιο σε όλη τη γη. Δεν τους καλεί απλώς να διαδώσουν μια διδασκαλία, αλλά να μαθητεύσουν – να δημιουργήσουν ανθρώπους που θα ζουν τη νέα ζωή του Ευαγγελίου. Η εντολή συνοδεύεται από το βάπτισμα «εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος» και από την υπόσχεση της μόνιμης παρουσίας Του: «και ιδού εγώ μεθ’ υμών ειμί πάσας τας ημέρας έως της συντελείας του αιώνος».
Η εντολή αυτή δίνει ταυτότητα και αποστολή στην Εκκλησία. Δεν είναι μια ιστορική στιγμή του παρελθόντος, αλλά συνεχίζεται μέχρι σήμερα μέσα από το έργο της μαρτυρίας, της διακονίας, της κατήχησης και της αγάπης προς τον συνάνθρωπο.
Ο Χριστός στέλνει τους μαθητές με δύναμη, με το Άγιο Πνεύμα, και τους υπόσχεται ότι δεν θα είναι ποτέ μόνοι.
Η Εκκλησία υπάρχει για να μαρτυρεί ότι ο Χριστός είναι ζωντανός και για να μεταμορφώνει τον κόσμο με την αγάπη Του.
«Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη» — η εντολή γίνεται τρόπος ζωής.
Τελετουργία του ΒαπτίσματοςΠρώτα αγιάζεται το νερό και ευλογείται το λάδι μεευχές. Έπειτα λαδώνεται το παιδί από τον ιερέα και στη συνέχεια βυθίζεται τρεις φορές στην κολυμβήθρα. Η τριπλή κατάδυση και ανάδυση στο νερό της κολυμβήθρας σημαίνει τη συμμετοχή του βαπτιζόμενου στηντριήμερη ταφή και την Ανάσταση του Χριστού. Στη συνέχεια, χρίεται με άγιο μύρο και ντύνεται στα ολόλευκα. Ανήκει πια στον Χριστό και στην Εκκλησία. Τα υλικά που χρησιμοποιούνται στο Βάπτισμα έχουν τη σημασία τους. Το νερό με τις ιδιότητες του καθαρισμού, της καταστροφής (πλημμύρας) και της ζωτικότητας συμβολίζει αυτά που γίνονται: ο πιστός καθαρίζεται από την αμαρτία, θάβει τον παλιό άνθρωπο καιαναγεννιέται σε μια νέα ζωή. Αλείφεται με λάδι, όπως οι αθλητές της πάλης, γιατί θα παλέψει ενάντια στο κακό και στην αμαρτία. Έχουμε ακόμη μια συμβολική πράξη: το κόψιμο λίγων τριχών από το κεφάλι, από τέσσερα σημεία σε σχήμα σταυρού. Η πράξη αυτή συμβολίζει αφενός μεν μια μικρή θυσία του βαπτιζόμενου στο Λυτρωτή του και αφετέρου ότι ο νέος χριστιανός ανήκει πλέον στον Χριστό, όπως οι δούλοι στην αρχαία εποχή που με την κουρά ανήκαν στον κύριό τους. Το Βάπτισμα ενός παιδιού είναι σημαντικό γεγονός της ζωής του και μια ωραία οικογενειακή γιορτή. Για την Εκκλησία όμως έχει ευρύτερες διαστάσεις: πολιτογραφεί και εγγράφει στα μητρώα της ένα ακόμη μέλος της.
Γκότσης, Χρ., Μεταλληνός, π. Γ., Φίλιας, Γ., Ορθόδοξη πίστη και λατρεία Α΄ Γενικού Λυκείου, Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής ΙΤΥΕ «Διόφαντος», Αθήνα, 2011, σ. 120121.
Βάπτισμα
Το Βάπτισμα δεν είναι μια μαγική πράξη, που προσθέτει μερικές υπερφυσικές δυνάμεις στις φυσικές μας ιδιότητες. Είναι η αρχή αυτής της αιώνιας ζωής, που μας ενώνει εδώ, σ’ αυτόν τον «παρόντα » κόσμο, με τον «ερχόμενο» κόσμο και μας κάνει από τώρα μετόχους της βασιλείας του Θεού. […]
Το Βάπτισμα δεν είναι ένας «αυτοσκοπός» αλλά η αρχή μιας πορείας στην οποία ολόκληρη η κοινότητα, και ιδιαίτερα ο ιερέας, πρόκειται να έχουν αποφασιστικό ρόλο. Είναι η πορεία «της δημιουργίας κατ’ εικόνα Χριστού» του νεοφωτίστου, της «ανοικοδομήσεώς» του «επί του θεμελίου των αποστόλων και προφητών», δηλαδή της χριστιανικής διδασκαλίας, είναι η βοήθεια να μην «απορριφθεί» αλλά να «αυξάνει» σε θεοσέβεια». Αυτό που ξέρουμε ήδη είναι ότι στο παρελθόν όχι μόνο ο υποψήφιος
αλλά ολόκληρη η Εκκλησία προετοιμαζόταν για το Βάπτισμα. Διότι γνώριζε ότι με το να δεχτεί μέσα της ένα καινούριο μέλος, δεχόταν την υπευθυνότητα για την αιώνια σωτηρία του[…].
Schmemann, Α., Εξ ύδατος και πνεύματος, Μτφρ. Ι. Ροηλίδης, Δόμος, Αθήνα, 1984, σ. 6061.
Δραστηριότητα: Προσπαθήστε να δημιουργήσετε ένα λεύκωμα με ευχές και αφιερώσεις για μια τελετή βάπτισης κατάλληλες για την περίσταση και να παρουσιάσετε στην ολομέλεια της τάξης.
.png)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου